Wiadomości
(fot. fot. Anna Rezulak / KFP)

poniedziałek,

03 stycznia 2022

08:35

Im więcej kontaktu z naturą, tym lepiej dla mózgu. Ale naukowcy zaniepokojeni: za mało czasu spędzamy na zewnątrz

Częsty kontakt z naturą pozytywnie wpływa na mózgi dzieci. Badania pokazują, że u maluchów, mających bezpośredni kontakt z przyrodą, poprawia się m.in. funkcjonowanie kory przedczołowej, odpowiedzialnej za wiele funkcji poznawczych. Kłopot w tym, że przeciętnie ani dzieci, ani dorośli nie spędzają wystarczającej ilości czasu na świeżym powietrzu.

Większość Europejczyków żyje w miastach, a tylko 20 proc. swojego czasu osoby dorosłe spędzają na świeżym powietrzu, z czego tylko częściowo w kontakcie z naturą. Z kolei dzieci jeszcze mniej – bo tylko ok. 9 proc. swojego czasu przebywają na zewnątrz.


- Te dane są dość alarmujące - mówił dr Wojciech Glac, profesor Uniwersytetu Gdańskiego, który o wpływie natury na zdrowie, m.in. dzieci opowiadał podczas lekcji online "Co ciągnie nasz mózg do lasu?". Jak zwrócił uwagę, niższa ekspozycja na środowisko naturalne może spowodować, że będziemy bardziej narażeni na różnego rodzaju zaburzenia czy to zdrowia psychicznego, czy też fizycznego.


DO PRZEWIDYWANIA...

U dzieci, które mają bezpośredni dostęp do przyrody, obserwuje się większą objętość istoty szarej mózgu w korze przedczołowej w porównaniu z dziećmi szkolnymi, które mają ograniczony kontakt z przyrodą. Prof. Glac podkreśla, że to bardzo istotne.

- Kora przedczołowa jest tą częścią naszego mózgu, która jest chyba najbardziej "ludzka" ze wszystkich innych części naszego mózgowia - mówił. - Jest centrum dowodzenia naszego mózgu. To ona odpowiedzialna jest za analizowanie sytuacji, za planowanie, za podejmowanie decyzji, za racjonalność, za rozumowanie, za rozumienie tego, co się wokół nas dzieje, za przewidywanie, za kontrolę nad naszymi emocjami. Za wszystkie te najważniejsze funkcje naszego mózgu, które bardzo często określamy w skrócie, jako części poznawcze - dodawał.

Sprawne działanie kory przedczołowej oraz jej wielkość, aktywność wpływa na to, jak funkcjonuje cały mózg, psychika i to, jaka jest nasza odporność psychiczna na różnego rodzaju zaburzenia, wynikające ze stresu czy innych życiowych trudności.


KOMUNIKACJI...

Oprócz tego, że mózg dzieci, mających kontakt z przyrodą miał większą objętość istoty szarej, również charakteryzował się większą gęstością istoty białej. - Istota szara to w uproszczeniu komórki, a więc im więcej istoty szarej, tym więcej komórek buduje daną część naszego mózgu. Natomiast istotą białą jest coś, co jest tworzone przez połączenia, czyli przez aksony komórek nerwowych, które służą do komunikacji pomiędzy różnymi rejonami naszego mózgu - obrazował prof. Glac.

Drugim obszarem kory mózgowej, który w badaniach u dzieci wykazuje większą objętość istoty szarej i istoty białej, jest kora przedruchowa. - Wraz z korą przedczołową są dwoma elementami niezwykle ważnego obwodu, który jest związany z uwagą potrzebną nam do tego, żeby móc wykonywać w sposób sprawny zadania, czy to intelektualne, czy ruchowe - tłumaczy prof. Glac.


...I REGENERACJI

Środowisko naturalne jest dla mózgu czymś łatwiejszym do percepcji i zrozumienia, a przebywając w nim, dajemy odpocząć neuronom, które są zaangażowane w proces uwagi. Dzięki takiemu odpoczynkowi w środowisku naturalnym neurony mózgu są później gotowe do szybkiej aktywacji, np. kiedy zajdzie taka potrzeba przy zmianie otoczenia na miejskie.


PAP Nauka/oprac. tm