Wiadomości
(Fot. Radio Gdańsk/Roman Jocher)

wtorek,

31 sierpnia 2021

08:51

Uroczystości z okazji 41. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych. Odznaczenia, wyróżnienia, kwiaty i msza

We wtorek mija 41 lat od podpisania Porozumień Sierpniowych. W ten sposób zakończył się trwający ponad dwa tygodnie strajk okupacyjny w Stoczni Gdańskiej. Porozumienie otworzyło drogę do powstania "Solidarności" i dalszych przemian ustrojowych w Polsce. Na uroczystościach, które odbędą się z tej okazji w Trójmieście, nie może zabraknąć naszych reporterów.

14 sierpnia 1980 roku rozpoczęły się strajki na Wybrzeżu. Pracownicy Stoczni Gdańskiej zażądali przywrócenia do pracy Anny Walentynowicz, zwolnionej działaczki związkowej. Cel ten udało się osiągnąć po dwóch dniach, jednak Anna Walentynowicz i Alina Pienkowska wezwały do kontynuacji strajku. 

W nocy z 16 na 17 sierpnia powołany został Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, który wysunął słynną listę 21 postulatów. Następnie strajk rozszerzył się na inne stocznie, komunikację miejską oraz porty. Masowe protesty objęły około 700 zakładów, a wzięło w nich udział około 750 tysięcy osób. Za symboliczną datę podpisania porozumień między strajkującymi a rządzącymi uznaje się 31 sierpnia, kiedy to doszło do podpisano umowy w Gdańsku.

SZEREG WYDARZEŃ W TRÓJMIEŚCIE

W związku z 41 rocznicą tych historycznych wydarzeń we wtorek 31 sierpnia w Gdańsku i Gdyni zaplanowano wydarzenia upamiętniające podpisanie Porozumień Sierpniowych i powstanie "Solidarności". Będą na nich obecni nasi reporterzy.

W Gdyni o godz. 10:00 złożono kwiaty pod Pomnikiem na Placu Wolnej Polski przy Urzędzie Miejskim.

Z NARAŻENIEM ŻYCIA WALCZYLI O NASZĄ WOLNOŚĆ

O godzinie 11:00 56 osób odebrało w Gdańsku Krzyże Wolności i Solidarności, a jedna - Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Uroczystość, która jest jednym z punktów obchodów 41. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych, odbyła się w historycznej sali BHP Stoczni Gdańskiej.




Krzyż Wolności i Solidarności przyznawany jest od 2011 roku.

To dla wszystkich wyróżnionych ogromny zaszczyt, ale też satysfakcja i radość, że doceniono ich walkę o wolną Polskę. Jednym z wyróżnionych Krzyżem Wolności i Solidarności był Jerzy Grzywacz pseudonim "Tapir", prezes Pomorskiego Okręgu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej i uczestnik Powstania Warszawskiego.

- Po latach komunistycznego reżimu wreszcie poczuło się oddech takiej wolności, jaką przeżywało się przed wojną, i takiej, jaką przeżywało się w czasie powstania warszawskiego. U działaczy "Solidarności" gdzieś z tyłu głowy było to, żeby walczyć o wolność metodami, które nie doprowadzą do ofiar ludzkich. I tak się stało - mówił.

Odznaczenia wręczył dr Karol Nawrocki, prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Krzyż Wolności i Solidarności nadaje prezydent RP na wniosek prezesa IPN za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski.

LISTA ODZNACZONYCH

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i społecznej):

    Konrad Hugo Ałunowski

Krzyż Wolności i Solidarności (za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania praw człowieka w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej):

Antoni Wojciech Dąbrowski, Adam Piotr Fleks, Edward Roman Formela, Anna Julia Gadziałowska, Lech Franciszek Garbulewski, Bogdan Grabowski, Jerzy Witold Grzywacz, Anna Monika Hawańczak, Ewa Jażdżewska, Kazimierz Kacicki, Maciej Jan Łopiński, Mieczysław Henryk Mazurek, ks. Daniel Mieczysław Nowak, Wojciech Ochwat, Krzysztof Olszewski, Tomasz Jarosław Osowski, Ewa Ossowska, Stefania Pacocha, Władysław Bernard Pałubicki, Jan Pastor, Janusz Wacław Pelc, Sylwester Pluta, Roman Krzysztof Polcyn, Wiesław Ratkiewicz, Andrzej Rudkowski, Bogdan Kazimierz Skrzypniak, Wiesław Michał Słomiński, Marzena Krystyna Sobolewska, Marek Janusz Stanisławski, Grażyna Sylwana Stankiewicz, Janusz Stywa, Marek Wojciech Szeniawski, Zbigniew Tomys, Kazimierz Seweryn Tur, Mirosław Marian Urbanowicz, Zbigniew Karol Wasilewski, Krzysztof Józef Wcisło, Stanisław Wieczorkiewicz, Adam Zbigniew Wietecha, Ryszard Winerowicz, Janusz Jerzy Witczak, Wiesław Tadeusz Wodyk, Stanisław Wyrembak, Zenon Adam Zbucki, Jan Edward Zięba,

Pośmiertnie:

    Ks. Leszek Kuczyński (odznaczenie odebrał jego brat Stefan Kuczyński)
    Barbara Małgorzata Kurek
    Leszek Juliusz Lackorzyński (odznaczenie odebrał jego syn Juliusz Lackorzyński)
    Zygmunt Sabatowski (odznaczenie odebrał jego syn Andrzej Sabatowski)

UROCZYSTE ZŁOŻENIE KWIATÓW POD POMNIKIEM JANA PAWŁA II I RONALDA REAGANA

O godzinie 12:30 pod pomnikiem w Parku Reagana zostały złożone wiązanki kwiatów. Zorganizowana przez Stowarzyszenie "Godność" uroczystość była częścią obchodów 41. rocznicy Sierpnia 1980 i powstania NSZZ "Solidarność" oraz 33. rocznicy strajków z maja i sierpnia 1988 r. O godzinie 13.00 wiązanki kwiatów złożono też pod pomnikiem Anny Walentynowicz we Wrzeszczu.

20210831 123254

(Fot. Radio Gdańsk/Łukasz Piaskowski)


OBRADY GDAŃSKIEJ "SOLIDARNOŚCI"


We wtorek odbyło się także uroczyste posiedzenia Zarządu Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność", w którym uczestniczył m.in. premier Mateusz Morawiecki. Podczas tego spotkania szef rządu przypominał w swoim wystąpieniu wydarzenia poprzedzające podpisanie Porozumień Sierpniowych i podkreślał, że droga Polski do "Solidarności" i do wolności była długa.


- Kamienie milowe, które prowadziły do powstania "Solidarności" to wielki wysiłek poprzednich pokoleń robotników, inteligentów, studentów, rolników, którzy walczyli na najróżniejszych barykadach - mówił szef rządu i przypominał największe protesty PRL-u, w tym te z 1956 r., 1970 r., 1976 r. oraz pielgrzymkę papieża Jana Pawła II z czerwca 1979 r., które to wydarzenia - jak stwierdził - przyczyniły się do powstania "Solidarności".

- Te 21 postulatów zostało wyryte nie w kamieniu, ale przede wszystkim w naszych sercach - powiedział premier.


2021 08 31-039-2(fot. Roman Jocher)

- Wszyscy służmy wolnej, demokratycznej, społecznie odpowiedzialnej Polsce. Ja taką deklarację, jako prezes Instytut Pamięci Narodowej, chciałem złożyć - powiedział z kolei podczas tego posiedzenia ZRG NSZZ "S prezes IPN Karol Nawrocki.

- Jesteśmy w miejscu, które stało się symbolem polskiego porozumienia, w miejscu, które moglibyśmy nazwać sanktuarium zgody, miejscem podpisania rozejmu, bo tak to już jest, że po wielkich bitwach, bataliach, przychodzi do podpisania rozejmu. Taki rozejm został podpisany 31 sierpnia 1980 roku, a sierpień 80 i godnościowy strajk polskich robotników i Polaków przeciwko władzy komunistycznej wywarło taka presję na komunistach, że zmuszeni zostali do podpisania tego porozumienia - powiedział Karol Nawrocki.


WYSTAWA "TU RODZIŁA SIĘ SOLIDARNOŚĆ"

O godzinie 13:30 na placu Solidarności w Gdańsku odbyła się prezentacja ponad 200 plansz wystawy plenerowej IPN "TU rodziła się Solidarność". Uroczystego otwarcia dokonał prezes IPN dr Karol Nawrocki.


2021 08 31-020-2(fot. Radio Gdańsk/Roman Jocher) 

- Dziś możemy nie wymieniać nazwisk przywódców "Solidarności" tylko dlatego, że ta wystawa opowiada o blisko 10 milionach bohaterów - powiedział prezes IPN Karol Nawrocki otwierając ekspozycję. - Za blisko milionem strajkujących osób w lipcu i sierpniu 1980 roku, za liczbą blisko 10 milionów członków Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność kryją się nie tylko liczby, ale konkretne emocje, konkretne dramaty, meandry podejmowanych decyzji, radości i smutki, podejmowane ryzyka. Podobnie jest za tą wystawą. To 200 paneli, które były pokazane w ponad stu miejscach w całej Polsce. I mimo że na tych panelach najlepsi historycy przygotowali ciekawe źródła, bardzo ciekawe zdjęcia, niepublikowane dotąd dokumenty, to aby poczuć emocje trzeba uruchomić największy, najwyższy pułap emocjonalnej wrażliwości - stwierdził szef IPN.

Dr Nawrocki zwrócił też uwagę na tytuł wystawy. - Tu, to znaczy gdzie? Tu, czyli w Stoczni Gdańskiej. Tu, czyli w Gdańsku. Ale tu także w Koninie, Policach, Ryjewie, Elblągu, Katowicach, we Wrocławiu i we wszystkich innych miastach Rzeczpospolitej. Tu, czyli w sercach dzielnych Polaków, których brak godności w czasie systemu komunistycznego obudził do działania - powiedział Nawrocki.


2021 08 31-030-2(fot. Radio Gdańsk/Roman Jocher)


Głos zabrał też m.in. przewodniczący Zarządu Regionu Gdańskiego NSZZ "Solidarność" Krzysztof Dośla.

- Solidarność rodziła się w każdym miejscu, gdzie pracownicy upomnieli się o swoje prawa. Gdzie upomnieli się tak naprawdę o prawo do godnego życia w kraju takim, jakim chcieli go widzieć. W kraju, w którym to oni Polki i Polacy mogliby decydować o jego kształcie i przyszłości. I jestem dumny, że mogę reprezentować związek, który do tego doprowadził, pomimo wszystkich ułomności i braków, pomimo popełnionych błędów - powiedział lider gdańskiej "S".

Ekspozycja będzie dostępna dla zwiedzających do 29 października.  


SPOTKANIE I STYPENDIA

O godzinie 15:00 w Sali BHP Stoczni Gdańskiej rozpoczęło się spotkanie rocznicowe dla zaproszonych gości oraz wręczenie uczniom stypendiów NSZZ „Solidarność".

2021 08 31-036-2(fot. Radio Gdańsk/Roman Jocher)


Fundusz Stypendialny NSZZ „Solidarność”, w ramach którego przekazywane były stypendia, powstał przy Zarządzie Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność” w 2003 roku. Od 2010 roku stał się częścią działalności Pomorskiej Fundacji Edukacji i Pracy. - Celem funduszu jest wsparcie rodzin w ich wysiłku stworzenia możliwości rozwoju talentów ich dzieci oraz kontynuowania nauki w wybranych szkołach. To pierwsza taka inicjatywa w NSZZ "Solidarność" - informuje Zarząd Regionu Gdańskiego NSZZ "Solidarność". 
 


Głównymi kryteriami branymi pod uwagę są uzdolnienia i osiągnięcia, np. sportowe, muzyczne, naukowe, bardzo dobra średnia ocen i równie wysoka ocena z zachowania, a także sytuacja finansowa rodziny. Dodajmy, że łącznie do tej pory przyznanych zostało ponad 700 stypendiów.

2021 08 31-045

(fot. Radio Gdańsk/Roman Jocher)


Po zakończeniu tego spotkania uczestnicy przeszli na Plac Solidarności, gdzie złożyli kwiaty przy Bramie nr 2 Stoczni Gdańskiej. Wydarzeniu towarzyszyła wspólna modlitwa. Odśpiewano również wspólnie hymn państwowy.

2021 08 31-053

(fot. Radio Gdańsk/Roman Jocher)




Potem nastąpił przemarsz do bazyliki św. Brygidy, gdzie o godz. 17 rozpoczęła się uroczysta msza święta koncelebrowana przez metropolitę gdańskiego abpa Tadeusza Wojdę. W nabożeństwie uczestniczą m.in. ministrowie, opozycjoniści z czasów PRL, członkowie NSZZ „Solidarność” z przewodniczącym związku Piotrem Dudą, przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, parlamentarzyści i samorządowcy.

2021 08 31-065-2(fot. Roman Jocher)

– System komunistyczny, narzucony Polsce po II wojnie światowej, był typowym przykładem zniewolenia człowieka i odbierania mu godności – powiedział metropolita gdański abp Tadeusz Wojda podczas mszy świętej. – Ówczesne państwo było budowane nie na wartościach ewangelicznych, przykazaniach, lecz na ideologii komunistycznej, kształtowaniu w nich fałszywych wartości, łamaniu sumienia, przemocy. Społeczeństwo polskie było zmanipulowanie środkami masowego przekazu, w których nierzadko dobro nazywano złem, a zło dobrem. O tym co dobre lub złe, decydowała władza ludowa i nikt nie miał prawa tego oceniać, negować ani poddawać w wątpliwość – podkreślił w homilii abp Wojda.


Zaznaczył, że ważną rolę odegrał wówczas Kościół i jego kapłani; Ojciec Święty Jan Paweł II, błogosławiony ks. Jerzy Popiełuszko czy Prymas Tysiąclecia kard. Stefan Wyszyński.

– W czasie pierwszej pielgrzymki do Polski Jan Paweł II kreślił nadzieję nowej przyszłości, rozbudzał pragnienie wolności i świadomej odpowiedzialności. Jak nigdy przedtem powiało zapachem wolności. Dokonał się pokojowy zryw Polaków. Spontanicznie rodziła się Solidarność skupiająca w swoich szeregach lokalne elity. Tego ruchu nie mogły powstrzymać nawet usilne próby destabilizacji, prowadzone przez SB – dodał abp.


Msza św. zakończyła zorganizowane we wtorek w Gdańsku przez NSZZ "Solidarność" główne obchody 41. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych.
 

PAP/tm/mm


Zobacz Galerię